برگ بی برگی

مولانا شهیدان را پرندگان آسمانی می داند که دروازه ی رهایی را یافته و از زندان پر کشیده اند. آنها که اسرار الهی را دریافته و در دریایی به سر می برند که این عالم مادی مثل کف روی آن دریاست. مولانا در جای جای مثنوی و دیوان شمس، عالم را مثل کفی بر روی دریای حقیقت می داند؛ آنکه چشم حسش تنها کار می کند کف را می بیند و از دریا غافل است .گردش کف را چو دیدی مختصر/حیرتت باید، به دریا در نگر/آنک کف را دید نیت ها کند/وانک دریا دید، دل دریا کند.(دفتر پنجم مثنوی)سپس مولانا اشاره می کند که اگر اهل صفا هستید باید کف روی دریا را کنار بزنید تا به دریا برسید نقش ها را کنار بگذار برگ بی برگی ...

در بیت های ابتدایی این غزل، مولانا به جمیع خواب رفتگان در هستی هشدار می دهد که دزد دارایی شما را برد و شما در خواب به سر می برید و تازه از آنکس که می خواهد شما را بیدار کند هم می رنجید ... سپس به سبک مثنوی داستان کوتاه بسیار زیبایی را نقل می کند که یک نفر همیشه با خانه اش می گفت : "اگر خواستی خراب شوی من را خبر دار کن" و یک شب خانه بر سرش فرو ریخت . به خانه گفت : "پس این همه وصیت من کردم که خبرم کن تا با عیال خود فرار کنم چه شد ؟!؟!" جواب خانه بسیار زیباست : "من شب و روز تو را خبر می کردم که قوتم به سر رسیده ولی از هر طرف دهان باز می کردم تو مشتی گل به دهانم فرو می کردی و برگ بی برگی ...